آمارهای موجود ایران از پست و لجستیک در منابع جهانی

در سال ۲۰۲۶ (بر اساس داده‌های موجود تا فوریه ۲۰۲۶)، آمار و گزارش‌های جهانی درباره پست و لجستیک ایران نشان‌دهنده رشد تدریجی اما محدود در بازار لجستیک است، در حالی که تحریم‌ها، نوسانات ارزی، تورم بالا و چالش‌های ژئوپلیتیکی همچنان فشار زیادی وارد می‌کنند. منابع بین‌المللی مانند IMARC Group، Statista، Mordor Intelligence، World Bank (LPI) و گزارش‌های تحلیلی دیگر، آمارهای کلیدی زیر را برجسته کرده‌اند:

اندازه بازار لجستیک ایران

بازار لجستیک ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۸.۵۱ میلیارد دلار ارزش داشته و پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۶ رشد کند و تا سال ۲۰۳۴ به ۲۶.۲۳ میلیارد دلار برسد. نرخ رشد ترکیبی سالانه (CAGR) از ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۴ حدود ۳.۹۵٪ است.

این رشد عمدتاً به دلیل سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های حمل‌ونقل، افزایش تقاضای داخلی و گسترش e-commerce است، هرچند تحریم‌ها مانع رشد سریع‌تر شده‌اند.

رشد e-commerce و تأثیر آن بر لجستیک

بازار e-commerce ایران (به‌ویژه B2C) در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۷.۹ میلیارد دلار بوده و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۲۹ به ۲۱.۶۵ میلیارد دلار برسد (CAGR حدود ۴.۹٪ از ۲۰۲۵ به بعد).

این رشد تقاضای last-mile delivery و خدمات پستی/پارسل را افزایش داده و شرکت‌های لجستیک را به سمت دیجیتال‌سازی و بهینه‌سازی مسیر سوق داده است.

اینترنت‌پنتریشن بالا (حدود ۸۱.۷٪ در سال‌های اخیر) و بیش از ۱۴۶ میلیون اتصال موبایل، موتور محرک این بخش است.

عملکرد لجستیک در شاخص جهانی (LPI بانک جهانی)

آخرین داده‌های Logistics Performance Index (LPI) بانک جهانی (سال ۲۰۲۳، که هنوز جدیدترین نسخه جامع است) ایران را در رتبه ۱۲۳ از ۱۳۹ کشور قرار داده با امتیاز کلی ۲.۳ (از ۵).

جزئیات:

زیرساخت: امتیاز پایین (حدود ۲.۲-۲.۴ در بخش‌های مختلف).

timeliness (به‌موقع بودن تحویل): امتیاز ضعیف‌تر (حدود ۲.۱).

customs و tracking: امتیاز متوسط تا پایین.

این رتبه نشان‌دهنده چالش‌های ساختاری مانند زیرساخت‌های قدیمی، تحریم‌ها و پیچیدگی‌های گمرکی است، در مقایسه با کشورهای همسایه مانند امارات یا ترکیه که رتبه‌های بسیار بالاتری دارند.

آمار ترافیک پستی و حمل‌ونقل داخلی

ترافیک پستی ایران در سال‌های اخیر رشد داشته؛ مثلاً در یک گزارش داخلی-جهانی (۲۰۲۵)، حجم ارسال‌ها حدود ۳۰۲.۹ میلیون فقره در یک سال بوده با رشد ۷.۲٪ سالانه.

بخش عمده این رشد به دلیل افزایش پارسل‌های e-commerce است، نه نامه‌های سنتی.

چالش‌های کلیدی در گزارش‌های جهانی ۲۰۲۵-۲۰۲۶

تحریم‌ها و ژئوپلیتیک: تهدید تعرفه‌های ۲۵٪ آمریکا بر کشورها که با ایران تجارت می‌کنند (۲۰۲۶)، اختلال در زنجیره تأمین، افزایش هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل دریایی (به‌ویژه تنگه هرمز) و کاهش ظرفیت air cargo در منطقه.

حمل‌ونقل ترانزیتی: ایران همچنان مسیر ترانزیت مهمی است (بیش از ۲۰ میلیون تن ترانزیت در ۱۱ ماه تا فوریه ۲۰۲۵)، اما ریسک‌های سیاسی رشد آن را محدود کرده.

هزینه‌های لجستیک: بالا به دلیل تورم، کمبود سوخت/برق و زیرساخت‌های ناکافی.

خلاصه وضعیت در منابع جهانی

ایران در سال ۲۰۲۶ در دسته کشورهای با رشد متوسط لجستیک قرار دارد؛ بازار داخلی (به‌ویژه e-commerce و retail) موتور رشد است، اما رتبه پایین LPI، تحریم‌ها و ریسک‌های خارجی مانع جهش بزرگ می‌شوند. در مقایسه با خاورمیانه (که 3PL آن حدود ۹۲ میلیارد دلار در ۲۰۲۶ است)، سهم ایران کوچک‌تر و چالش‌برانگیزتر است.

این گزارش بر اساس منابع معتبر جهانی مانند:

IMARC Group (Iran Logistics Market 2025-2034)

Statista (Transportation & Logistics – Iran)

World Bank Logistics Performance Index (LPI 2023)

Mordor Intelligence و ResearchAndMarkets (گزارش‌های freight/logistics)

گزارش‌های تحلیلی مانند Fitch Solutions، WTO و Ti-Insight تهیه شده است.