در سال ۲۰۲۶ صنعت پست و لجستیک (بهویژه بخشهای e-commerce، parcel و last-mile) تحت تأثیر ترکیبی از فشارهای هزینهای، پیشرفتهای فناورانه سریع و انتظارات بالای مشتریان قرار دارد. بر اساس گزارشها و تحلیلهای منتشرشده در اوایل سال جاری، مهمترین ترندهای پیشبینیشده عبارتند از:
۱. هوش مصنوعی (AI) به عنوان ابزار اصلی و پایهای عملیات
AI دیگر آزمایشی نیست؛ بلکه در سال ۲۰۲۶ به استاندارد عملیاتی تبدیل شده است. کاربردهای گسترده شامل بهینهسازی مسیرهای تحویل، پیشبینی تقاضا، مدیریت استثناها، قیمتگذاری پویا و تحلیل دادههای واقعیزمان است. بسیاری از شرکتها AI را برای کنترل هزینهها، افزایش دقت تحویل و کاهش شکستهای تحویل به کار میگیرند. انتظار میرود بیش از ۷۰٪ شرکتهای بزرگ لجستیک تا پایان سال حداقل چند پروژه تولیدی AI داشته باشند.
۲. افزایش مداوم هزینههای تحویل آخرین مایل (Last-mile)
هزینه last-mile همچنان رو به رشد است و یکی از بزرگترین چالشها باقی مانده. دلایل شامل افزایش دستمزد رانندگان، ترافیک شهری، انتظارات مشتریان برای تحویل همانروز یا همانساعت، و کمبود ظرفیت است. شرکتها به شدت به سمت micro-fulfillment centers (انبارهای کوچک نزدیک شهر)، parcel lockers و نقاط تحویل خارج از منزل، crowd-sourced delivery و مدلهای هیبریدی (ترکیب ناوگان داخلی و خارجی) حرکت میکنند تا هزینهها را مهار کنند.
۳. پایداری به معیار اجباری و رقابتی تبدیل میشود
پایداری دیگر شعار نیست؛ مشتریان (بهخصوص B2B) و مقررات انتظار گزارش دقیق CO₂ footprint هر محموله را دارند. سرمایهگذاری روی ناوگان الکتریکی و دوچرخههای برقی برای last-mile، سوختهای زیستی (مانند HVO)، بستهبندی قابلبازیافت و بهینهسازی مسیرها با هدف کاهش انتشار کربن شتاب گرفته است. برخی قراردادها حتی شامل پاداش یا جریمه مبتنی بر عملکرد زیستمحیطی میشوند.
۴. رقابت شدیدتر در بازار parcel و بازگشت قدرت به بازیگران منطقهای/دولتی
حاملهای بزرگ (مانند UPS، FedEx، DHL) با افزایش نرخها و سرمایهگذاری سنگین در اتوماسیون روبهرو هستند، در حالی که حاملهای منطقهای، USPS و پستهای ملی در اروپا سهم بیشتری از بازار last-mile را هدف قرار دادهاند. این رقابت باعث شده shipperها carrier mix خود را بازنگری کنند و به دنبال گزینههای ارزانتر و انعطافپذیرتر باشند.
۵. تابآوری زنجیره تأمین اولویت بالاتر از کمهزینه بودن صرف دارد
پس از سالهای تمرکز روی lean و کاهش موجودی، شرکتها دوباره به nearshoring، multi-sourcing، شبکههای چندحامل و انبارهای استراتژیک اضافی روی آوردهاند. اختلالات ژئوپلیتیکی، تغییرات اقلیمی و تعرفههای جدید باعث شده resilience به یکی از کلیدیترین مزیتهای رقابتی تبدیل شود.
۶. رشد مدلهای D2C و fulfillment مستقیم به مصرفکننده
برندها کنترل بیشتری روی تجربه مشتری میخواهند؛ بنابراین به سمت fulfillment اختصاصی، انبارهای کوچک شهری (hyperlocal) و ادغام فناوری در کل زنجیره حرکت میکنند. این روند تقاضا برای انبارهای نزدیک به مصرفکننده را افزایش داده است.
۷. تمرکز شدید روی داده و مدیریت yield
با نوسانات قیمتی و فشار حاشیه سود، شرکتها روی parcel data mastery (تسلط بر دادههای پکیج) سرمایهگذاری میکنند. قراردادهای بلندمدت با yield management پیشرفته رایجتر شده و حاملها تلاش میکنند حاشیه سود هر پکیج را بهبود بخشند.
این گزارش وبلاگ پست اول بر اساس تحلیل منابع مشهور صنعت پست و لجستیک در سال ۲۰۲۶ تهیه شده است؛ از جمله گزارشهای Supply Chain Dive (ژانویه ۲۰۲۶)، OneRail، Sifted (Parcel Shipping Outlook 2026)، Global Trade Magazine، ShipVeho، WWEX (2026 State of Shipping Report)، eMarketer، KPMG، FedEx و DHL که همگی روندهای مشابهی در زمینه AI عملیاتی، افزایش هزینه last-mile، پایداری measurable، تابآوری زنجیره تأمین و تحولات parcel را برجسته کردهاند.