بررسی تحقق پیشبینیها؛
ترندهای پست و لجستیک 2026 تا نیمه سال به کجا رسیدهاند؟
نیمی از سال ۲۰۲۶ گذشته است و در این گزارش تطبیقی پست اول به بررسی میزان تحقق پیشبینیهای مطرحشده برای ترندهای پست و لجستیک در این سال میپردازیم. همواره در آستانه آغاز سال نو گزارشها و نظرسنجیهایی از پیشبینی مهمترین مسایل هر صنعت منتظر میشوند و مبنای برنامهریزی شرکتها هستند.
برخی از مهمترین منابع پیشبینی عبارت بودند از:
– گزارش سالانه رصد تجارت جهانی از شرکت دپورد (DP World) بر اساس نظرسنجی از بیش از ۳,۵۰۰ مدیر ارشد زنجیره تأمین
– مجمع پست جهانی (UPU) در فروم پستی ۲۰۲۶ (آوریل ۲۰۲۶)
– گزارشهای تحلیلی شرکتهای لجستیکی پیشرو مانند UPS و Worldwide Express
– گزارشهای تخصصی بازار از مؤسساتی مانند Research and Markets
– تحلیلهای اقتصادی و ریسک از مؤسساتی مانند Atradius
ترندهای کلیدی صنعت پست و لجستیک در پیشبینی آغاز سال 2026
۱. توسعه هوش مصنوعی و اتوماسیون به عنوان ابزاری استراتژیک
۲. تغییر مدل کسبوکار پست به دلیل «تورمزدایی بسته» و حرکت از حجممحوری به سودآوری
۳. افزایش تابآوری و تغییر مسیرهای تجاری در واکنش به عدمقطعیتهای ژئوپلیتیکی
۴. سرمایهگذاری زیرساختی بر روی انبارها به عنوان دارایی استراتژیک
۵. حرکت تدریجی به سمت پایداری و نوسازی ناوگان
- هوش مصنوعی و اتوماسیون: از پیشبینی تا اجرا
پیشبینی میشد سال ۲۰۲۶ سالی باشد که هوش مصنوعی و اتوماسیون از مرحله آزمایشی خارج شده و به عنوان ابزاری استراتژیک در لجستیک به کار گرفته شوند. این پیشبینی به طور کامل محقق شده است. بازار سیستمهای اتوماسیون پست و بسته با نرخ رشد مرکب سالانه ۷.۶ درصد در حال رشد است و شرکتها با سرعت بالایی در حال پیادهسازی سیستمهای مرتبسازی رباتیک و راهحلهای نرمافزاری مبتنی بر هوش مصنوعی هستند. هوش مصنوعی اکنون برای تحلیلهای پیشبینیکننده، بهینهسازی شبکه و تصمیمگیری خودمختار به کار میرود. با این حال، بزرگترین مانع در این مسیر کیفیت دادهها بوده و شرکتها دریافتهاند که برای استفاده مؤثر از هوش مصنوعی، ابتدا باید در زیرساخت دادههای خود سرمایهگذاری کنند.
- تجارت الکترونیک و تورمزدایی بستهها: تغییر مدل کسبوکار
پیشبینی میشد رشد تجارت الکترونیک محرک اصلی تقاضا باشد، اما همزمان رقابت شدید در بخش مایل آخر فشار زیادی بر حاشیه سود وارد کند و مفهوم تورمزدایی بسته شکل گیرد. هر دو بخش این پیشبینی درست از آب درآمده است. تقاضا همچنان بالا است، هرچند با سرعت کمتری نسبت به سال گذشته. در مجمع پست UPU در آوریل ۲۰۲۶، تورمزدایی بستهها به عنوان یک روند کلیدی تأیید شد و کاهش درآمد به ازای هر بسته، مدیران پست را ناچار به تغییر استراتژی از حجممحوری به سودآوری کرده است. همچنین بازارهای آنلاین به طور فزایندهای وارد حوزه لجستیک شدهاند و رقابت را پیچیدهتر کردهاند و اپراتورهای پست برای بقا به دنبال ارائه راهحلهای تخصصی و شراکت با این پلتفرمها هستند.
- تابآوری و تغییر مسیرهای تجاری: واکنش به یک واقعیت
پیشبینی میشد سال ۲۰۲۶ با عدمقطعیتهای ژئوپلیتیکی، تغییرات تعرفهای و لزوم متنوعسازی زنجیره تأمین همراه باشد. این پیشبینی با دقت بالایی محقق شده و حتی شدیدتر از حد انتظار بوده است. افزایش تعرفهها به ویژه تعرفههای IEEPA آمریکا و حذف معافیت دِمینیمیس برای محمولههای کوچک از چین، به شدت جریانهای تجاری را تحت تأثیر قرار داده و منجر به کاهش حجم محمولهها در مسیرهای خاص و پیچیدهتر شدن تشریفات گمرکی شده است. شرکتها به سرعت در حال تطبیق هستند و استراتژی اصلی پاسخ به این تغییرات، متنوعسازی زنجیره تأمین است. بر اساس گزارشی در مجمع جهانی اقتصاد، ۵۱ درصد از مدیران ارشد لجستیک، متنوعسازی را به عنوان مهمترین تغییر استراتژیک خود برای سال ۲۰۲۶ انتخاب کردهاند. تابآوری به یک مزیت رقابتی تبدیل شده و لجستیک دیگر نقشی پشتیبانیکننده ندارد و به عنوان یک مزیت استراتژیک در نظر گرفته میشود.
- پایداری و نوسازی ناوگان: حرکت تدریجی
پیشبینی میشد سرمایهگذاری در ناوگان با سوخت پاک و کاهش اثرات زیستمحیطی از ترندهای اصلی باشد. پیشرفت در این حوزه وجود دارد، اما سرعت آن کمتر از حد انتظار است و رویکردی عملگرایانه پیدا کرده است. برخی اپراتورها استفاده از خودروهای برقی و سوختهای زیستی را آغاز کردهاند، اما به دلیل کمبود زیرساختها و صرفهناکارآمدی اقتصادی در مقیاس بزرگ، بسیاری از شرکتها بر راهحلهای عملیتری متمرکز شدهاند که هم به پایداری و هم به صرفهجویی مالی کمک میکنند؛ مانند بهینهسازی مسیرها، استفاده از اسناد دیجیتال و کاهش مصرف سوخت.
- انبارداری به عنوان یک دارایی استراتژیک: سرمایهگذاری زیرساختی
انبارها و هابهای لجستیکی به عنوان اولویت اصلی سرمایهگذاری زیرساختی شناسایی شده بودند و این پیشبینی به شدت مورد تأکید قرار گرفته است. در نظرسنجی دپورد، ۳۹ درصد از مدیران، انبارها و هابهای لجستیکی را به عنوان مهمترین نیاز سرمایهگذاری در بازار خود انتخاب کردند. دلیل این امر، حرکت شرکتها به سمت نگهداری سطح بالاتری از موجودی انبار به عنوان ضربهگیری در برابر اختلالات و همچنین اهمیت استراتژیک مکانیابی انبارها در شبکه توزیع است.
- جمعبندی و منابع این گزارش
به طور کلی، ترندهای اصلی سال ۲۰۲۶ شامل هوش مصنوعی، تابآوری زنجیره تأمین و تغییرات ناشی از تجارت الکترونیک، نسبتا درست پیشبینی شده بودند و در حال وقوع هستند. با این حال، شدت تأثیر عوامل ژئوپلیتیکی و تغییرات تعرفهای تا حدودی بیش از حد انتظار بوده و صنعت را با سرعت بیشتری به سمت تغییرات استراتژیک، به ویژه در زمینه متنوعسازی تأمینکنندگان، سوق داده است. همچنین حرکت به سمت پایداری با سرعتی کمتر و رویکردی اقتصادیتر از آنچه تصور میشد در حال پیشرفت است.
در این گزارش از دادههای منابع زیر استفاده شده است:
– گزارشهای تحلیلی از مجمع پست UPU در آوریل ۲۰۲۶
– نظرسنجی و گزارش دپورد (DP World) در مجمع جهانی اقتصاد۲۰۲۶
– دادههای بازار از گزارشهای صنعتی در مورد نرخ رشد سیستمهای اتوماسیون پست و بسته
– گزارشهای موردی از اپراتورهای پست؛ مانند ویتل پست (Viettel Post) و پست عربستان سعودی